ભારતમાં પરિણીત પુરૂષો વિરુદ્ધ કાયદાઓ

ભારત કાયદામાં સમાવિષ્ટ એકપત્નીત્વના સિદ્ધાંતને સમર્થન આપે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમે એક સમયે ફક્ત એક જ વ્યક્તિ સાથે કાયદેસર રીતે લગ્ન કરી શકો છો. આ સિદ્ધાંતને તોડવાનો કોઈપણ પ્રયાસ ભારતીય દંડ સંહિતા (આઈપીસી) ની કલમ 494 હેઠળ સજાપાત્ર અપરાધ, લગ્નજીવનના દાયરામાં આવે છે.

·         ભારતમાં પુરુષોના અધિકારો

1-જ્યારે આપણે અધિકારો વિશે વાત કરીએ છીએ, ત્યારે આવા અધિકારો સ્થાનિક કાયદા મુજબ સુરક્ષિત હોવા જોઈએ.

2- પુરુષોના અધિકારો એ છે કે ભારતમાં મોટાભાગે ધ્યાન આપવામાં આવ્યું નથી, અવગણવામાં આવ્યું છે. મેન હેલ્પલાઈન પુરૂષો સામે ઘરેલું હિંસા અને કાનૂની સમર્થનને સંબોધિત કરે છે.

ભારતમાં પુરુષોના અધિકારો માટેની ચળવળ કેવી રીતે શરૂ થઈ

પુરૂષ અધિકાર ચળવળ ભારતમાં ક્યાંક 1998 માં સુપ્રીમ કોર્ટના એડવોકેટ એટલે કે રામ પ્રકાશ ચુગ દ્વારા કાયદાકીય માર્ગદર્શન આપવા અને પુરુષોના મુદ્દા વિશે લોકો અને ધારાશાસ્ત્રીઓનું ધ્યાન દોરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે શરૂ થયું હતું.

પુરુષોની હેલ્પલાઇન વિઝન

લિંગ સમાનતા અને માનવ અધિકારોના વ્યાપક પ્રવચનમાં પુરુષોના અધિકારો વિશેની ચર્ચાઓ જરૂરી છે. તે સ્વીકારવું નિર્ણાયક છે કે પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને વિવિધ પ્રકારના ભેદભાવ અને હિંસાનો ભોગ બની શકે છે. એવા સમાજ માટે પ્રયત્ન કરવો જે તમામ વ્યક્તિઓની ગરિમા અને સલામતીને જાળવી રાખે છે તે એક સામૂહિક ધ્યેય છે.

અમારા ઓલ ઈન્ડિયા મેન હેલ્પલાઈન નંબર 9911666498 સાથે, ઘણા પુરૂષ પીડિતો હવે મદદ અથવા કાનૂની માર્ગદર્શન મેળવવા અમારી સાથે જોડાઈ શકે છે.

ક્રૂરતાની વિભાવના વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ અલગ પડે છે; ઉછેરનું સ્તર, સંવેદનશીલતાનું સ્તર, શૈક્ષણિક, કૌટુંબિક અને સાંસ્કૃતિક પૃષ્ઠભૂમિ, નાણાકીય સ્થિતિ, સામાજિક સ્થિતિ, રિવાજો, પરંપરાઓ, ધાર્મિક માન્યતાઓ, માનવ મૂલ્યો અને તેમની મૂલ્ય પ્રણાલી. વૈવાહિક બાબતોમાં ક્રૂરતા નક્કી કરવા માટે ક્યારેય કોઈ સીધી જેકેટ ફોર્મ્યુલા અથવા નિશ્ચિત પરિમાણો હોઈ શકતા નથી.

ભારતમાં મહિલાઓ કરતાં પુરુષોની સ્થિતિ ચિંતાજનક જોવા મળી રહી છે આત્મહત્યા કરનાર મહિલાઓ કરતાં પુરુષોની સંખ્યા વધુ છે. બે દાયકાના આંકડા દર્શાવી રહ્યા છે કે, ભારતમાં સ્યુસાઇડ કરનાર 10માંથી 6 અથવા 7 પુરુષો હોય છે. આત્મહત્યા કરનારા મોટાભાગના લોકો પરિણીત છે. 

વૈવાહિક કેસોમાં ક્રૂરતા અનંત વિવિધ હોઈ શકે છે, તે સૂક્ષ્મ અથવા તો ઘાતકી પણ હોઈ શકે છે અને કદાચ હાવભાવ અને શબ્દો પણ હોઈ શકે છે. એક નઝર કેસો ઉપર જોઈએ

૧- દિલ્હી હાઈકોર્ટે સેલિબ્રિટી શેફ કુણાલ કપૂરને તેની પત્ની દ્વારા 'ક્રૂરતા'ના આધારે છૂટાછેડા મંજૂર કર્યા છે. અહીં પુરુષોના અધિકારો માટેના કાયદાકીય માળખાને સમજવા માટે છે. ક્રૂરતાની વ્યાખ્યા વ્યક્તિઓની પૃષ્ઠભૂમિના આધારે બદલાય છે સેલિબ્રિટી શેફ કુણાલ કપૂરના છૂટાછેડા જેવા કિસ્સાઓ વિકસતી ધારણાઓને પ્રકાશિત કરે છે દિલ્હી હાઈકોર્ટનો ચુકાદો શારીરિક હિંસા ઉપરાંત ક્રૂરતા પર ભાર મૂકે છે

૨- અમદાવાદના ધોળકાના એક 35 વર્ષીય વ્યક્તિએ તેની પત્નીના તેના ભાઈ સાથે કથિત રીતે અનૈતિક સંબંધની જાણ કર્યા પછી કરુણ રીતે પોતાનું જીવન ગુજાર્યું હતું. તેના પિતા દ્વારા મળેલી માણસની સુસાઈડ નોટમાં કરુણ શોધ અને તે પછીની ધમકીઓનું વિગતવાર વર્ણન હતું. પોલીસે પત્ની તેના ભાઈ અને પરિવારના અન્ય ત્રણ સભ્યો વિરુદ્ધ આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરવાનો કેસ નોંધ્યો છે.

૩- બેંગલુરુમાં એન્જિનિયર અતુલ સુભાષના આપઘાતની ઘટનાએ સમગ્ર દેશને હચમચાવી મૂક્યો છે. અતુલ સુભાષે 24 પાનાની પોતાની સુસાઈડ નોટમાં પત્ની અને સાસરીયાઓની સાથે-સાથે જૌનપુરની ફેમિલી કોર્ટના જજ પર પણ ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે. તેમણે પોતાની પત્ની અને પુત્રને લઈને એક ભવિષ્યવાણી પણ કરી છે. આ ઉપરાંત અતુલે સુસાઈડ નોટમાં કેસની ટ્રાયલ અને પુત્રની કસ્ટડી સહિત પોતાની 12 અંતિમ ઈચ્છાઓ જણાવી હતી .

સામાન્ય ગેરસમજથી વિપરીત, લગ્નમાં માત્ર પત્નીઓને જ માનસિક ત્રાસનો સામનો કરવો પડતો નથી, પરંતુ તે પતિ પણ હોઈ શકે છે. મહિલાઓને ઉત્પીડનનો ભોગ ન બને તે માટે કેટલીક જોગવાઈઓ નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે,પતિ તેની પત્નીનો પક્ષ લેવા માટે તેના સાસરિયાઓ સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરી શકતો નથી, પરંતુ માનસિક ઉત્પીડન અને ક્રૂરતાને છૂટાછેડા માટેનું કારણ માનવામાં આવે છે અને જો તે તેની પત્નીને આ બાબતમાં આધિન હોય તો તે તેની વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. જો કે તે સામાન્ય રીતે સમજવામાં આવે છે કે સામાન્ય રીતે સ્ત્રીઓ ઉત્પીડનનો સામનો કરતી હોય છે, પરંતુ પુરુષોને સમાન કંઈપણનો સામનો કરવો પડતો નથી તે વિચાર ફક્ત નિરાધાર છે. એવી ઘણી ઘટનાઓ છે કે જ્યાં પતિઓ તેમની પત્નીઓ અને તેમના પરિવાર તરફથી ઉત્પીડનનો ભોગ બન્યા હોય. આનાથી આવા કેસોમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે તેવા દરેક પુરાવા એકત્ર કરવા અનિવાર્ય બને છે. આ એક મહત્વપૂર્ણ કાર્ય છે કારણ કે માનસિક સતામણી હિન્દુ મેરેજ એક્ટ અને સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટ હેઠળ છૂટાછેડા માટેનું કારણ છે.

ક્રૂરતાની કોઈ ચોક્કસ વ્યાખ્યા ન હોવાથી, તમારા માટે એ સ્થાપિત કરવું જરૂરી છે કે તમે માનસિક સતામણીનો શિકાર છો. તમે જાહેર કરી શકો છો કે તમે સતામણીનો શિકાર છો જો:

તમારા જીવનસાથી દ્વારા તમને શારીરિક રીતે હુમલો કરવામાં આવે છે.

તમારે સતત ગુસ્સા, ચીસો અને ચીસોનો સામનો કરવો પડશે.

તમારી ક્ષમતાઓ, દેખાવ વગેરે માટે તમે સતત નીચું, ટીકા અને શરમ અનુભવો છો.

તમે જે ગુનો કર્યો નથી તેના માટે તમારા પર ખોટો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે.

તમારા જીવનસાથી કોઈપણ માન્ય સમજૂતી વિના વૈવાહિક નિવાસથી દૂર રહે છે.

તમારા જીવનસાથી સાથે અફેર ચાલી રહ્યું છે.

તમને તમારા જીવનસાથી દ્વારા વારંવાર ધમકીઓ આપવામાં આવે છે.

નિષ્કર્ષ

પતિઓ પણ માનસિક સતામણી અને ક્રૂરતાનો સામનો કરી શકે છે તે હકીકતને સ્વીકારવાનું સમાજ માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. ત્યારે જ આપણે સમજી શકીશું કે આવી પરિસ્થિતિઓથી પતિઓને બચાવવા અને કાનૂની જોગવાઈઓનો દુરુપયોગ કરતી પત્નીઓ સામે પર્યાપ્ત પગલાં લેવા તે અત્યંત આવશ્યક છે. આવી પત્નીઓને કાયદાનો દુરુપયોગ કરવા બદલ યોગ્ય કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે જે મહિલાઓને ખરેખર ઉત્પીડનનો સામનો કરવો પડ્યો છે.